هایپوکسی و هایپوکسمی

هایپوکسی

هايپوکسى به وضعیتی اطلاق می شود که موجودی و عرضه اکسيژن کل بدن (هايپوکسى عمومی) و یا ناحیه ای خاص (هايپوکسى بافتی) ناکافی باشد.

هایپوکسمی

هايپوکسمى ناشی از کاهش فشار نسبی اکسيژن در خون می باشد. هايپوکسمى لزوما نشانگر وجود هايپوکسى بافتی نيست.

 

 بعضی علل هايپوکسمى عبارتند از :

hypoventilation

ventilation-perfusion mismatch

right-to-left shunt

diffusion impairment, or reduced inspired oxygen tension

 

هايپوکسى سلولی وضعیتی است که در آن اکسيژن ناکافی جهت نیازهای متابوليک سلول در اختیارش قرار می گیرد.
هايپوکسى میتواند بعلت پرفيوژن ناکافی (ايسکمى) و/یا کاهش محتوای اکسيژن خون شریانی (بعلت آنمی یا هايپوکسمى) رخ دهد.

مقاومت سلول های مختلف در مقابل هايپوکسى متفاوت می باشد؛ سلول های عضلات اسکلتی براحتی ۳۰ دقیقه هايپوکسى را تحمل میکنند در حالی که سلول های مغزی تنها در عرض ۴ تا ۶ دقیقه هايپوکسى مشابه، دچار آسیب های غیرقابل برگشت می گردند.

نکته

کاهش_عرضه (DO2) اکسيژن ( oxygen delivery) و یا افزایش_نیاز متابوليک ( metabolic demand) مهم ترین مکانیسم های ایجاد کننده وضعیت های هايپوکسيک می باشد.

1. کاهش DO2 میتواند بعلت کاهش برون ده قلبی (بیماری های قلبی یا هايپوولومى) و یا بعلت کاهش محتوای اکسيژن خون شریانی CaO2 (آنمی، اکسيژیناسيون ضعیف، بیماری ريوى، هايپوونتيلاسيون، شانت راست به چپ) ایجاد شود.

2. نیازهای متابوليک در بیماران بدحال همچون سپسيس، ARDS و شوک سپتيک بشدت افزایش میابد و مصرف اکسيژن بافتی (VO2) برای متابولیسم هوازی زیاد می گردد. در این وضعیت کاهش عرضه(DO2) و هايپوکسمى میتواند بسرعت هايپوکسى را توسعه دهد.

 

ایست قلبی ناشی از هايپوکسمى خالص معمول نمی باشد و بیشتر به علت آسیفکسى- شایعترین علت غيرقلبى ایست قلبی- رخ می دهد.
معمولا همیشه ترکیبی از هايپوکسمى و هايپرکربيا (افزایش و احتباس دی اکسید کربن در خون) وجود دارد، اما در نهایت هايپوکسمى منجر به ایست قلبی می گردد.

 

بعضی علل آسيفکسيال ایست قلبی:

-Airway obstruction: 
soft tissues (coma), laryngospasm, aspiration
-Anaemia
-Asthma
-Avalanche burial
-Central hypoventilation – brain or spinal cord injury
-Chronic obstructive pulmonary disease
-Drowning
-Hanging
-High altitude
-Impaired alveolar ventilation from neuromuscular disease
-Pneumonia
-Tension pneumothorax
-Trauma
-Traumatic asphyxia or compression asphyxia (e.g. crowd crush)

 

هايپوکسمى طولانی و شدید منجر به هايپوکسى بافتی، متابولیسم غیر هوازی و تغییر وضعیت اسید و باز بیمار شده و ایست قلبی را محتمل می سازد.
درمان علت بروز هايپوکسى/آسيفکسى اولویت اصلی در پیشگیری و درمان ایست های قلبی آسيفکسيال می باشد

 اگر تنفس بطور کامل بعلت انسداد راه هوایی متوقف شود و یا آپنه رخ دهد، هوشیاری در هنگامی که  O2sat=60% شود، از دست خواهد رفت. زمان دقیق رخداد این سطح از اشباع قابل پیش بینی دقیق نیست اما حدودا بین ۲-۱ دقیقه زمان می برد.
در مطالعات روی حیوانات ایست قلبی آسيفکسيال بعد از ۱۱-۳ دقیقه با ریتم PEA رخ داده است و رخداد آسيستول چندین دقیقه بعد اتفاق افتاده است. Vf بندرت در ایست های قلبی آسيفکسيال رخ می دهد.

در مقایسه با آپنه ساده، حرکات و تقلای تنفسی شدید که اغلب با انسداد مجاری هوایی همراه است، مصرف اکسیژن را افزایش می دهد و موجب سریع تر شدن افت اشباع خون شریانی شده و منجر به ايست قلبی سريعتر  می گردد.

 

درمان و مدیریت هايپوکسمى/هايپوکسى

درمان علت بروز هايپوکسى/آسيفکسى اولویت اصلی در پیشگیری و درمان ایست های قلبی آسيفکسيال می باشد.
تهویه موثر با اکسيژن مکمل یکی از اولویت های ویژه در این گروه بیماران می باشد.
ابتدا اطمینان حاصل کنید که یک راه هوایی باز و مناسب دارید. هر عامل مکانيکى مسدود کننده راه هوایی- مانند جسم خارج (غذا، پلاگ موکوس)- باید خارج شود.
اطمینان حاصل کنید که منبع اکسیژن شما به درستی وصل شده است.
با حداکثر غلظت  امکان پذیر اکسیژن استنشاقی از طریق BVM متصل به یک ماسک صورت یا راه هوایی کمکی مانند لوله تراشه (ETT) و یا ماسک حنجره (LMA) بیمار را تهویه کنید.
 حتی بدون اکسیژن اضافی، این سیستم  بیمار را با هوای محیط (21 درصد اکسیژن) تهویه می کند، اما با استفاده از سیستم ذخیره‌ای و اتصال به جریان اکسيژن 10 لیتر در دقیقه، FIO2 به حدود بیش از 85 درصد افزایش می‌یابد.

توجه

در تمام طول مدت احیا و پس از دستیابی به ROSC تا زمانی که اشباع اکسى هموگلوبین شریانی و یا فشار اکسيژن خون شریانی قابل اندازه گیری نباشد، باید با حداکثر FIO2 ممکن بیمار تهویه شود.

پس از امکان پايش ABG یا پالس اکسيمترى در مراقبت های پس از احیا، باید FIO2 برای SaO2 بالای ۹۴% تيتره شود.

تهویه را با بررسی بالا آمدن قفسه سینه و همچنین سمع دو طرفه سینه پایش نمایید.
اما استاندارد طلایی پایش تهویه، بررسی امواج کاپنوگرافى با  ETCO2 می باشد.

 


بسیاری از شرایط مختلف تروماتيک و یا پزشکی می تواند منجر به ایست قلبی در بزرگسالان و کودکان شود.
به عنوان مثال اختلالات الکتریکی (آريتمى ها)، اختلالات ارثی و تغییرات ساختمانی قلب می تواند علت  SCA باشد.
تشخیص و درمان علت ایست قلبی برای بهبود پیامد بیماران حیاتی است. خوشبختانه بسیاری از علل ایست قلبی، برگشت پذیر هستند.

 

در بیماران پرخطری که ممکن است بزودی لارنگوسکوپى و اينتوباسيون مشکل شود ( همچون سوختگی راه هوایی، ادم حنجره در آنافيلاکسى، ترومايى شدید صورت ) باید اينتوباسيون زودرس مدنظر قرار گیرد.
بعضی دلایل دیگر اينتوباسيون شامل پیشگیری از آسپيراسيون، تسهیل ساکشن تراکوبرونشيال و یا انسداد راه هوایی فوقانی می باشد.

 

پیامد

متاسفانه بقای بعد از ایست های قلبی آسيفکسيال ضعیف بوده و نجات یافتگان دچار آسیب های نورولوژيک جدی می شوند.

 

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش